I. Cơ sở pháp lý

• Luật Trí tuệ nhân tạo 2025

Luật Trí tuệ nhân tạo 2025 bao quát toàn bộ quá trình hình thành, phát triển của AI, từ thiết kế – huấn luyện – kiểm thử đến cung cấp cho thị trường và sử dụng trong các hoạt động nghề nghiệp, thương mại, dịch vụ. Luật quy định quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân liên quan cũng như cơ chế quản lý nhà nước đối với AI. Một điểm quan trọng là các hoạt động AI phục vụ mục đích quốc phòng, an ninh, cơ yếu không thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật. Đối tượng áp dụng bao gồm cơ quan, tổ chức, cá nhân Việt Nam và cả tổ chức, cá nhân nước ngoài triển khai hệ thống AI tại Việt Nam. Luật có hiệu lực từ 01/3/2026.

II. Định nghĩa pháp lý thống nhất về AI

Căn cứ Điều 3 của Luật Trí tuệ nhân tạo 2025, “trí tuệ nhân tạo” được hiểu là việc thực hiện bằng điện tử các năng lực trí tuệ của con người như học tập, suy luận, nhận thức, phán đoán và hiểu ngôn ngữ tự nhiên. 

“Hệ thống trí tuệ nhân tạo” là hệ thống dựa trên máy, được thiết kế để thực hiện các năng lực AI với mức độ tự chủ khác nhau và có khả năng tự thích nghi sau khi triển khai, tạo ra các đầu ra như dự đoán, nội dung, khuyến nghị hoặc quyết định có thể ảnh hưởng đến môi trường vật lý hoặc môi trường ảo.

“Nhà phát triển” là tổ chức, cá nhân thực hiện việc thiết kế, xây dựng, huấn luyện, kiểm thử hoặc tinh chỉnh mô hình hay hệ thống AI và có quyền kiểm soát trực tiếp đối với phương pháp kỹ thuật, dữ liệu huấn luyện hoặc tham số mô hình.

“Nhà cung cấp” là chủ thể đưa hệ thống AI ra thị trường hoặc đưa vào sử dụng dưới tên hoặc thương hiệu của mình, không phụ thuộc vào việc họ có trực tiếp phát triển hệ thống hay không.

“Bên triển khai” là các tổ chức, cá nhân hoặc cơ quan nhà nước sử dụng hệ thống AI trong hoạt động nghề nghiệp, thương mại hoặc cung cấp dịch vụ, trừ trường hợp sử dụng cho mục đích cá nhân, phi thương mại.

“Người sử dụng” là tổ chức, cá nhân trực tiếp tương tác hoặc sử dụng đầu ra của hệ thống AI, trong khi “người bị ảnh hưởng” là những người chịu tác động trực tiếp hoặc gián tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp, tính mạng, sức khỏe, tài sản, uy tín hoặc cơ hội tiếp cận dịch vụ do việc triển khai hoặc do kết quả đầu ra của hệ thống AI…

III. Nguyên tắc hoạt động AI

Căn cứ Điều 4 Luật Trí tuệ nhân tạo 2025 đưa ra bốn nguyên tắc cốt lõi định hướng toàn bộ quá trình phát triển và ứng dụng AI tại Việt Nam. 

• Thứ nhất, AI phải lấy con người làm trung tâm, bảo đảm quyền con người, quyền riêng tư, an ninh quốc gia và tuân thủ pháp luật. Điều này khẳng định AI không được vận hành ngoài khuôn khổ pháp lý hay gây tổn hại đến giá trị căn bản.
• Thứ hai, AI không thay thế thẩm quyền và trách nhiệm của con người. Người vận hành luôn phải giữ quyền kiểm soát và khả năng can thiệp vào mọi quyết định do hệ thống AI tạo ra, đồng thời đảm bảo an toàn hệ thống và an ninh dữ liệu.
• Thứ ba, AI phải bảo đảm công bằng, minh bạch và không thiên lệch. Tổ chức, cá nhân sử dụng AI có trách nhiệm phát hiện và ngăn ngừa các sai lệch, phân biệt đối xử, đồng thời phải có khả năng giải trình khi hệ thống đưa ra quyết định.
• Cuối cùng, luật khuyến khích AI phát triển theo hướng xanh, tiết kiệm năng lượng và giảm tác động tiêu cực đến môi trường.

IV. Các hành vi bị nghiêm cấm trong hoạt động trí tuệ nhân tạo

Căn cứ Điều 7 của Luật AI quy định một danh mục nghiêm ngặt các hành vi bị cấm nhằm bảo vệ an ninh, quyền con người và lợi ích chung. Luật cấm mọi hành vi lợi dụng hoặc chiếm đoạt hệ thống AI để xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân. Đặc biệt, nghiêm cấm phát triển hoặc sử dụng AI nhằm lừa dối, thao túng nhận thức, hoặc gây tổn hại nghiêm trọng đến con người và xã hội. Điều này bao gồm hành vi tạo nội dung giả mạo như deepfake để lừa đảo hoặc gây hoang mang trong dư luận. Luật cũng cấm lợi dụng điểm yếu của nhóm dễ tổn thương như trẻ em, người già, người khuyết tật. Ngoài ra, thu thập và sử dụng dữ liệu để huấn luyện hoặc vận hành AI trái pháp luật về dữ liệu cá nhân, sở hữu trí tuệ và an ninh mạng đều bị cấm. Việc cản trở cơ chế kiểm soát của con người, che giấu thông tin bắt buộc phải minh bạch hoặc lợi dụng hoạt động nghiên cứu – thử nghiệm để thực hiện hành vi vi phạm cũng thuộc danh mục cấm.

V. Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì khi Luật AI có hiệu lực

• Đối với doanh nghiệp công nghệ/ startup: cần rà soát giải pháp AI theo khung phân loại rủi ro (để biết có thuộc nhóm cần kiểm soát chặt hay không), chuẩn bị tuân thủ yêu cầu về minh bạch, đánh giá tác động và giám sát con người; đồng thời tận dụng cơ chế hỗ trợ (voucher, sandbox, quỹ) khi triển khai thí điểm.
• Đối với tổ chức sử dụng AI trong dịch vụ công, y tế, tài chính, an ninh: chú ý tới các yêu cầu giám sát con người và minh bạch quyết định khi AI ảnh hưởng lớn tới quyền lợi, an toàn của người dân.

Đối với người dân: Luật nhấn mạnh quyền lợi người dùng, yêu cầu bảo vệ dữ liệu, minh bạch và trách nhiệm khi AI gây thiệt hại. Các cơ chế bảo vệ này sẽ được cụ thể hóa trong các văn bản hướng dẫn, nghị định đi kèm.

VI. Thông tin về Chúng Tôi, Hankuk Law Firm

■ Hankuk Law Firm

Mục tiêu của các dịch vụ pháp lý do HANKUK LAW FIRM cung cấp là hỗ trợ các doanh nghiệp, nhà đầu tư và mọi người. Tổ chức của chúng tôi tuyển dụng các luật sư, đối tác và chuyên gia lành nghề người Hàn Quốc cung cấp các dịch vụ pháp lý cho doanh nghiệp liên quan đến các tập đoàn và tố tụng.

Để hỗ trợ quá trình khởi nghiệp, các luật sư và nhân viên của chúng tôi cung cấp nhiều dịch vụ, bao gồm tư vấn luật kinh doanh, tư vấn luật thuế và nhập cư, dịch vụ bất động sản, tư vấn kinh doanh, tiếp thị và truyền thông, nguồn nhân lực, phân phối sản phẩm, các lựa chọn nhượng quyền thương mại, v.v. Chúng tôi cung cấp tư vấn chuyên môn về mọi khía cạnh trong nhu cầu kinh doanh của bạn.

Để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của khách hàng và đạt được kết quả tốt nhất, chúng tôi cung cấp tư vấn pháp lý và tham gia vào các vụ kiện dân sự liên quan đến kinh doanh, lao động, hôn nhân, gia đình và thừa kế.

■ Liên hệ Hankuk Law Firm

Để được tư vấn pháp lý đáng tin cậy và hiệu quả, vui lòng liên hệ với HANKUK LAW FIRM ngay bây giờ. Chúng tôi cam kết cung cấp cho bạn những câu trả lời tốt nhất có thể và đội ngũ luật sư dày dạn kinh nghiệm của chúng tôi có kiến ​​thức sâu rộng trong nhiều lĩnh vực pháp lý. Chúng tôi luôn ở đây để cung cấp sự hỗ trợ có năng lực và tận tâm nhất, bất kể bạn đang giải quyết các vấn đề hợp đồng, tranh chấp thương mại hay cần hướng dẫn về đầu tư nước ngoài. HANKUK LAW FIRM rất vinh dự được hỗ trợ hàng trăm khách hàng trong nước và quốc tế giải quyết khéo léo các vấn đề pháp lý phức tạp với tư cách là đối tác pháp lý đáng tin cậy của họ. Đừng để các vấn đề pháp lý cản trở thành công của bạn. Hãy để chúng tôi đồng hành cùng bạn hướng tới thành tựu và sự thoải mái về mặt pháp lý. Để được hướng dẫn và hỗ trợ nhanh chóng đảm bảo quyền của bạn luôn được duy trì ở tiêu chuẩn cao nhất, hãy liên hệ với HANKUK LAW FIRM ngay bây giờ.

■ Liên hệ ngay cho chúng tôi, Hankuk Law Firm:

Website: http://hankuklawfirm.com/en/  FB: https://www.facebook.com/hankuk.lawfirm  Tiktok: https://www.tiktok.com/@hankuklawfirm Youtube: https://www.youtube.com/@hankuklawfirm6375 Email:  info@hankuklawfirm.com   SĐT: 0942.339.063