I. Cơ sở pháp lý

• Luật Thi hành án hình sự sửa đổi 2025

II. Ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số vào thi hành án hình sự

Căn cứ Điều 4 Luật Thi hành án hình sự 2025 bổ sung nguyên tắc mới: “Ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số và hiện đại hóa hoạt động thi hành án hình sự”. Nguyên tắc này nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, giám sát, giảm thủ tục hành chính và tăng cường minh bạch trong toàn bộ quy trình thi hành án.

Đồng thời, luật bãi bỏ khoản 5 Điều 4 của Luật 2019 về nguyên tắc “Thi hành án đối với người dưới 18 tuổi chủ yếu nhằm giáo dục, giúp đỡ họ sửa chữa sai lầm, phát triển lành mạnh và trở thành người có ích cho xã hội”. Việc bãi bỏ không có nghĩa là giảm tính giáo dục, mà tích hợp nội dung này vào các quy định cụ thể khác, phù hợp với xu hướng hiện đại hóa và chuyên nghiệp hóa công tác thi hành án.

III. Công an cấp xã được giao thêm một số nhiệm vụ thi hành án hình sự

Đây là một trong những điểm thay đổi lớn về tổ chức bộ máy. Luật bãi bỏ Cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp huyện, chuyển nhiều nhiệm vụ quản lý án tại cộng đồng lên cấp tỉnh để tăng tính chuyên nghiệp.

Công an cấp xã (Công an xã, phường, đặc khu) được giao chính thức là cơ quan thực hiện một số nhiệm vụ thi hành án hình sự, trực tiếp giúp Ủy ban nhân dân cấp xã:

• Quản lý, giám sát, giáo dục người được hưởng án treo
• Quản lý, giám sát, giáo dục người bị phạt cải tạo không giam giữ
• Quản lý, giám sát, giáo dục người chấp hành án phạt cấm cư trú về cư trú, người bị quản chế…

Việc giao nhiệm vụ cho Công an cấp xã nhằm tăng cường vai trò lực lượng gần dân, chuyên nghiệp hóa công tác giám sát tại cơ sở, khắc phục tình trạng “hành chính hóa” khi trước đây chủ yếu giao cho UBND cấp xã.

IV. Thu thập thông tin sinh trắc học trong hoạt động thi hành án hình sự

Đây là quy định hoàn toàn mới tại Điều 11, 12, 13, 14, 24 dự thảo. Cụ thể, cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp tỉnh, cơ quan thi hành án hình sự cấp quân khu, trại giam có nhiệm vụ: Tổ chức thu thập thông tin sinh trắc học gồm mống mắt, ADN, giọng nói của người chấp hành hình phạt chính là cảnh cáo, phạt tiền, cải tạo không giam giữ, trục xuất, án treo và phạm nhân trong trường hợp chưa có thông tin trong cơ sở dữ liệu.

V. Phạm nhân được hiến mô, bộ phận cơ thể

Đây là một quyền mới của phạm nhân được quy định tại điểm b khoản 1 Điều 23 dự thảo. Theo đó, phạm nhân được hiến mô, bộ phận cơ thể; được hưởng chế độ, chính sách theo quy định pháp luật về hiến mô, bộ phận cơ thể người.

Để tránh lạm dụng, luật quy định điều kiện chặt chẽ (Điều 53 và các quy định liên quan):

• Tự nguyện hiến.
• Chỉ hiến cho người thân thích (ông bà, cha mẹ, vợ/chồng, con, anh chị em…).
• Đủ điều kiện sức khỏe để hiến và vẫn bảo đảm sức khỏe tiếp tục chấp hành án.
• Tự chịu toàn bộ chi phí hiến và chăm sóc sức khỏe sau hiến.
• Chỉ áp dụng với phạm nhân phạm tội ít nghiêm trọng hoặc nghiêm trọng, phạm tội lần đầu và thời gian chấp hành án còn lại dưới 03 năm.

VI. Quy định về hoạt động lao động ngoài trại giam

Sau một thời gian thí điểm mô hình tổ chức hoạt động lao động, hướng nghiệp, dạy nghề cho phạm nhân ngoài trại giam theo Nghị quyết 54/2022/QH15, hoạt động này đã chính thức được đưa vào Luật.

Điều 29 dự thảo Luật Thi hành án hình sự (sửa đổi) quy định: Trại giam tổ chức cho phạm nhân lao động trong và ngoài trại giam nhằm giáo dục cải tạo, rèn luyện kỹ năng lao động, góp phần chuẩn bị tái hòa nhập cộng đồng.

Việc tổ chức cho phạm nhân lao động ngoài trại giam phải bảo đảm an ninh, an toàn trong quá trình tổ chức lao động; phục vụ hiệu quả công tác giáo dục cải tạo, tái hòa nhập cộng đồng cho phạm nhân; tạo điều kiện giúp phạm nhân tìm kiếm việc làm sau khi chấp hành xong án phạt tù.

Phạm nhân thuộc một trong các trường hợp sau đây thì không được đưa ra lao động, hướng nghiệp, dạy nghề ngoài trại giam:

• Phạm nhân phạm một trong các tội về xâm phạm an ninh quốc gia, phá hoại hòa bình, chống loài người và tội phạm chiến tranh;
• Phạm nhân có thời gian chấp hành án phạt tù còn lại trên 07 năm đối với phạm nhân có mức án từ 15 năm trở xuống và trên 10 năm đối với phạm nhân có mức án trên 15 năm;
• Phạm nhân là người nước ngoài;
• Phạm nhân đang mắc bệnh truyền nhiễm nhóm A;
• Phạm nhân là người dưới 18 tuổi;
• Phạm nhân từ đủ 60 tuổi trở lên;
• Phạm nhân đang xếp loại chấp hành án phạt tù loại “Kém”…

VII. Kết luận

Luật Thi hành án hình sự 2025 (Luật số 127/2025/QH15) được Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025, gồm 15 chương, 180 điều và có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong việc hoàn thiện hệ thống pháp luật thi hành án hình sự của Việt Nam. Luật vừa bảo đảm tính nghiêm minh, kỷ cương của pháp luật, vừa thể hiện rõ hơn tính nhân văn, hiện đại và phù hợp với yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa trong bối cảnh cách mạng công nghiệp 4.0.

Những điểm mới nổi bật như: ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số; thu thập thông tin sinh trắc học; giao thêm nhiệm vụ cho Công an cấp xã trong quản lý, giám sát người chấp hành án tại cộng đồng; quyền hiến mô, bộ phận cơ thể của phạm nhân; chính thức hóa lao động, hướng nghiệp, dạy nghề cho phạm nhân ngoài trại giam… đã góp phần khắc phục những hạn chế của Luật Thi hành án hình sự 2019, tinh gọn bộ máy tổ chức, nâng cao hiệu quả quản lý, cải tạo và đặc biệt là hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng cho người chấp hành án.

Với các quy định mới, Luật không chỉ giúp giảm tái phạm, nâng cao chất lượng công tác thi hành án mà còn góp phần bảo vệ quyền con người, quyền công dân theo Hiến pháp, đồng thời tạo điều kiện để người chấp hành án (kể cả pháp nhân thương mại) sớm trở thành công dân có ích cho xã hội. Việc bãi bỏ Cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp huyện và chuyển giao nhiệm vụ cho cấp xã, cấp tỉnh thể hiện sự chuyên nghiệp hóa, gần dân và tăng cường trách nhiệm của lực lượng Công an cơ sở.

VIII. Thông tin về Chúng Tôi, Hankuk Law Firm

■ Hankuk Law Firm

Mục tiêu của các dịch vụ pháp lý do HANKUK LAW FIRM cung cấp là hỗ trợ các doanh nghiệp, nhà đầu tư và mọi người. Tổ chức của chúng tôi tuyển dụng các luật sư, đối tác và chuyên gia lành nghề người Hàn Quốc cung cấp các dịch vụ pháp lý cho doanh nghiệp liên quan đến các tập đoàn và tố tụng.

Để hỗ trợ quá trình khởi nghiệp, các luật sư và nhân viên của chúng tôi cung cấp nhiều dịch vụ, bao gồm tư vấn luật kinh doanh, tư vấn luật thuế và nhập cư, dịch vụ bất động sản, tư vấn kinh doanh, tiếp thị và truyền thông, nguồn nhân lực, phân phối sản phẩm, các lựa chọn nhượng quyền thương mại, v.v. Chúng tôi cung cấp tư vấn chuyên môn về mọi khía cạnh trong nhu cầu kinh doanh của bạn.

Để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của khách hàng và đạt được kết quả tốt nhất, chúng tôi cung cấp tư vấn pháp lý và tham gia vào các vụ kiện dân sự liên quan đến kinh doanh, lao động, hôn nhân, gia đình và thừa kế.

■ Liên hệ Hankuk Law Firm

Để được tư vấn pháp lý đáng tin cậy và hiệu quả, vui lòng liên hệ với HANKUK LAW FIRM ngay bây giờ. Chúng tôi cam kết cung cấp cho bạn những câu trả lời tốt nhất có thể và đội ngũ luật sư dày dạn kinh nghiệm của chúng tôi có kiến ​​thức sâu rộng trong nhiều lĩnh vực pháp lý. Chúng tôi luôn ở đây để cung cấp sự hỗ trợ có năng lực và tận tâm nhất, bất kể bạn đang giải quyết các vấn đề hợp đồng, tranh chấp thương mại hay cần hướng dẫn về đầu tư nước ngoài. HANKUK LAW FIRM rất vinh dự được hỗ trợ hàng trăm khách hàng trong nước và quốc tế giải quyết khéo léo các vấn đề pháp lý phức tạp với tư cách là đối tác pháp lý đáng tin cậy của họ. Đừng để các vấn đề pháp lý cản trở thành công của bạn. Hãy để chúng tôi đồng hành cùng bạn hướng tới thành tựu và sự thoải mái về mặt pháp lý. Để được hướng dẫn và hỗ trợ nhanh chóng đảm bảo quyền của bạn luôn được duy trì ở tiêu chuẩn cao nhất, hãy liên hệ với HANKUK LAW FIRM ngay bây giờ.

■ Liên hệ ngay cho chúng tôi, Hankuk Law Firm:

Website: http://hankuklawfirm.com/en/  FB: https://www.facebook.com/hankuk.lawfirm  Tiktok: https://www.tiktok.com/@hankuklawfirm Youtube: https://www.youtube.com/@hankuklawfirm6375 Email:  info@hankuklawfirm.com   SĐT: 0942.339.063